ASEAN üyesi ülkeler Manila'da ilk bölgesel Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması'nı imzaladı
ASEAN üyesi ülkeler, yasal olarak bağlayıcı ilk Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması'nı (DEFA) 14 Kasım 2026'da Manila'da imzalamıştı. İmza töreni, 49. ASEAN Zirvesi'nin yanı sıra düzenlenen 28. ASEAN Ekonomik Topluluk Konseyi Toplantısı'nda gerçekleşti. Bu dönüm noktası anlaşması, üye ülkelerin dijital sistemleri arasında birlikte çalışabilirliği sağlamak için ortak kurallar ve standartlar belirler.
Çerçeve hedefleri ve kapsamı
DEFA, sınır ötesi ticaret engellerini ve işlem maliyetlerini azaltarak küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) fayda sağlamak için bölge genelinde birleşik bir dijital manzara oluşturmayı hedefliyor. Anlaşma kapsamında yer alan temel girişimler, kağıtsız ticaret, elektronik ödemeler ve dijital kimlik doğrulamayı kapsıyor. Çerçeve ayrıca sınır ötesi veri akışları, siber güvenlik ve yapay zeka gibi kritik modern düzenleyici alanları da ele alıyor.
Anlaşma için müzakereler 2023 yılında başladı; Tayland, DEFA müzakere komitesinin başkanlığını yürütüyor. Ekonomiden Sorumlu Bakan Airlangga Hartarto, DEFA'nın Endonezya'nın 2023 ASEAN Dönem Başkanlığı'nın kapsayıcı dijital entegrasyonu sağlamak için önemli bir başarı olduğunu söyledi.
Ekonomik projeksiyonlar ve uygulama
Prachachat'a göre, bölgesel dijital ekonominin 2030 yılına kadar öngörülen 2 trilyon USD değerinde devasa bir büyüme görmesi bekleniyor. Şu anda ASEAN dijital ekonomisinin öngörülen değeri 1 trilyon USD seviyesindedir. Bölgesel pazarın ölçeği 680 milyonluk bir ASEAN nüfusu tarafından desteklenmektedir.
Bireysel üye ülkeler de önemli dijital genişleme görüyor. JawaPos, Endonezya'nın dijital Gross Merchandise Value (GMV) değerinin 2025 yılında 100 milyar USD'ye ulaşacağını ve bu durumun yıllık %14'lük bir büyüme oranını temsil edeceğini bildirdi. Anlaşma kesinleşirken, yetkililer tam aktivasyon için kesin zaman çizelgesinde biraz farklılık gösteriyor. Singapurlu yetkililer, anlaşmanın 2027'nin başlarında yürürlüğe girmesinin beklendiğini belirtirken, Taylandlı yetkililer uygulama için zaman çizelgesinin 2027'nin ortası olacağını tahmin ediyor.
Diplomatik görüşmeler ve tören
Bir konsensüse ulaşma süreci karmaşık çok taraflı tartışmalar içeriyordu. Başbakan Yardımcısı ve Ticaret ve Sanayi Bakanı Gan Kim Yong, tüm üyeler için iddialı ancak kabul edilebilir bir anlaşma müzakere etmenin zor olduğunu söyledi. Bu görüşmelerin başarılı bir şekilde sonuçlanması, bölgesel ekonomik entegrasyonda büyük bir adım teşkil ediyor.
İmzanın ardından anlaşma belgelerini ASEAN Genel Sekreteri'ne teslim etmek üzere 15 Kasım 2026'da resmi bir tören düzenlendi. Bu tören, ASEAN liderleri tarafından müzakere sürecinin resmi sonucuna işaret etmek için yapıldı. Bu gelişme, 2026 sonuna kadar yürürlüğe girmesi beklenen ASEAN Mal Ticareti Anlaşması gibi önceki bölgesel çabaları takip ediyor.
Bu haber, birden fazla haber kaynağına dayanarak yapay zekâ desteğiyle yazılmıştır ve editöryal ilkelerimiz doğrultusunda editörlerimiz tarafından incelenir. Yayın İlkeleri · Haber İhbarı ve İletişim
Yorumlar 0